Phương tiện hoạt động của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Huệ – Điệp báo Công an thành phố Đà Nẵng

Đồng chí Ngô Thị Huệ (bí danh: Minh Hiệp, Bảy) sinh ngày 20/12/1942, là con gái út trong một gia đình nông dân nghèo có 8 anh chị em ở xã Hòa Liên, Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng. Gia đình đồng chí Ngô Thị Huệ sớm đã trở thành một cơ sở nuôi giấu cán bộ cách mạng cốt cán. Vào khoảng năm 1955, khi mới 13 tuổi, đồng chí gia nhập Đội thiếu nhi chuyên làm nhiệm vụ cảnh giới và đưa thư liên lạc. Trong một lần cán bộ cách mạng đang họp chi bộ tại nhà mình thì bị địch bất ngờ vây ráp, đồng chí nhanh trí chạy ra mở cổng, thả hết trâu bò rồi đuổi cho chúng chạy tán loạn, đồng thời la lớn: “Bớ làng nước ơi, trâu sổng chuồng ăn lúa, ăn khoai”, giúp cán bộ kịp thời chạy thoát hoặc tìm nơi trú ẩn an toàn.

Từ năm 1954 đến năm 1957, gia đình đồng chí Ngô Thị Huệ đã có 5 người thoát ly tập kết ra miền Bắc, gồm ba người anh ruột, một anh rể và một chị dâu. Sau khi rà soát danh sách những gia đình có người đi tập kết, địch đã bắt tất cả những người còn lại của gia đình mang đến trụ sở Ủy ban xã để đánh đập, tra xét. Chứng kiến cảnh quân địch tra tấn cha đến mức mù lòa, bản thân mình cũng bị đưa đi nhiều nơi, bị tra tấn dã man, Ngô Thị Huệ lúc ấy càng nung nấu lòng căm thù giặc, cắn răng chịu đau, nhất quyết không khai báo nửa lời.

Những ngày đầu hoạt động cách mạng của đồng chí Ngô Thị Huệ ở quê hương cũng là thời điểm Mỹ – ngụy thực hiện chính sách “tố cộng, diệt cộng” gắt gao, rầm rộ nhất, thẳng tay đàn áp dã man những người tham gia kháng chiến. Cán bộ cách mạng bị địch bắt, tra tấn hết sức dã man, có người bị hành hạ đến mất mạng. Gia đình đồng chí cũng bị địch đưa vào khu dồn dân. Lãnh đạo Đội Công tác huyện Hòa Vang chỉ đạo đồng chí theo gia đình vào ấp chiến lược phục vụ việc theo dõi tình hình và tạo điều kiện liên lạc với những cơ sở mới. Nhận chỉ thị của đồng chí Đội trưởng Ba Thế, đồng chí Ngô Thị Huệ đã điều tra nghiên cứu tình hình, quy luật đi lại của các đối tượng chức sắc và ác ôn ở địa phương, giúp cán bộ trinh sát của Đội thực hiện nhiệm vụ tiêu diệt các đối tượng ác ôn là ấp trưởng, xã trưởng và liên gia trưởng, gây tâm lý hoang mang trong lòng địch. Bên cạnh đó, đồng chí còn móc nối với những người có tấm lòng với cách mạng ở trong hàng ngũ địch, khai thác thông tin về hệ thống bố phòng của địch giúp Đội công tác ra vào ấp chiến lược vận động quần chúng an toàn.

Bộ áo dài, túi xách, hộp phấn trang điếm và kính râm được đồng chí Ngô Thị Huệ sử dụng trong hoạt động điệp báo

Từ năm 1963, đồng chí Ngô Thị Huệ trở thành điệp báo viên hoạt động trong nội thành Đà Năng. Gan dạ, khôn khéo và linh hoạt là những phẩm chất nổi trội được bộc lộ trên hành trình hoạt dộng cách mạng, giúp đồng chí vượt qua sự truy lùng gắt gao của địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Nhập đủ loại vai

diễn: từ con buôn tới nữ sinh, vợ lính, trẻ con mới lớn tới cô gái lắng lơ… Ngô Thị Huệ luôn mưu trí, dũng cảm tìm đủ mọi cách thức tiếp cận địch, vượt qua các trạm gác mang tài liệu mật về cơ sở. Đồng chí còn góp phần xây dựng nhiều cơ sở tuyệt đối trung thành, xây dựng chỗ đứng vững chắc của cách mạng ngay trong lòng địch; tổ chức dẫn đường, đưa đón cán bộ ra thành phố an toàn.

Trong thời gian hoạt động cách mạng, đồng chí Ngô Thị Huệ bị địch bắt giam nhiều lần rồi lại thả do không khai thác được thông tin. Năm 1957, đồng chí bị địch bắt, di lý từ Hòa Ninh (Hòa Vang) về nhà lao Hiếu Đức, sau đó bị nhốt vào khu biệt giam. Kinh qua mọi hình thức tra tấn dã man của địch, từ tra tấn điện đến tạt nước vôi vào người, trong đó đỉnh điểm là lần bị hai lính ngụy uống rượu rồi thay nhau làm nhục, đồng chí đã chống trả quyết liệt khiến chúng không thể thực hiện được hành vi xấu xa. Bị kích động, chúng thay đối ý đồ, chuyển sang dùng đánh đập, hành hạ đồng chí bằng giày đinh. Trận đòn thù khiến đồng chí vĩnh viên mất đi khả năng làm mẹ…

Đầu năm 1969, trong một lần đi cơ sở, đồng chí Ngô Thị Huệ bị máy bay địch phục kích, một mảnh đạn găm vào đầu khiến đồng chí mắc chứng động kinh, gặp khó khăn lớn về sức khỏe. Tận mắt chứng kiến đồng chí Ngô Thị Huệ chống chọi với chứng động kinh khi điều trị tại Bệnh viện E, Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn quyết định nhận đồng chí làm con nuôi, đưa về nhà chăm sóc như con gái.

Những ngày sống ở nhà bố Hoàn, đồng chí cũng đã nhiều lần được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Năm 1971, đông chí Ngô Thị Huệ được điều về Bộ Công an công tác, sau đó chuyến về Công an tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cho đến ngày nghỉ hưu. Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, đồng chí đã tham gia vào 4 trận đánh lớn, tiều diệt được 8 tên ác ôn khét tiếng, trực tiêp gây dựng 27 cơ sở cách mạng, trong đó có 4 cơ sở làm việc trong hàng ngũ của địch, 2 cơ sở tại đồng bào công giáo và 13 cơ sở hoạt động tại vùng nội thành. Ghi nhận những cống hiến, hi sinh của đồng chí Ngô Thị Huệ, Đảng và Nhà nước đã tặng thưởng đồng

chí nhiều huân, huy chương và phần thưởng cao quý. Năm 1985, đồng chí được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Trong những năm tháng hoạt động tại nội thành, bốn vật dụng, gồm: Hộp đựng phấn trang điểm, kính râm, bộ áo dài và túi xách đã gắn liền với cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Ngô Thị Huệ. Bộ áo dài thường xuyên được đồng chí Ngô Thị Huệ sử dụng cải trang, nhập vai nữ sinh hay vợ lính nhằm bảo đảm bí mật trong thời gian hoạt động, đồng thời tiếp cận địch thu thập tin tức quan trọng phục vụ cách mạng. Chiếc kính râm có gọng bằng nhựa, hai tròng kính bằng thủy tinh đưc đồng chí sử dụng thay đổi nhận diện khuôn mặt tránh bị địch truy lùng, phát hiện. Hộp đựng phấn trang điểm là phương tiện được đồng chí Ngô Thị Huệ sử dụng phục vụ mục đích ngụy trang khi nhập vai hoạt động, đồng thời, chiếc gương soi bên trong hộp phấn giúp theo dõi động tĩnh của địch phía sau khi ở khoảng cách gần trên đường phố để tìm phương án đối phó tức thời. Chiếc túi xách có 5 ngăn chính nhìn thấy được bằng mắt thường, bên trong lớp vải bạt lót sát lớp nhựa giả da, đồng chí đã bí mật dùng dao rạch, trổ thành những ngăn nhỏ được giấu kín phục vụ đựng tài liệu mật để qua mắt địch. Chiếc gương nhỏ gắn ở mặt trong của nắp túi giúp đồng chí Huệ chủ động theo dõi mọi động thái của địch khi bị chúng yêu cầu dừng lại, mở túi kiểm tra để chủ động đôi phó kịp thời.

Bốn kỷ vật của đông chí Ngô Thị Huệ được lưu giữ tại Bảo tàng Công an nhân dân là minh chứng cho lòng dũng cảm, ý chí kiên cường, trí tuệ nhạy bén của người nữ chiến sĩ điệp báo thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; về những chiến công, sự hi sinh thầm lặng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ An ninh nhân dân vì sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

<Thiếu tá Phạm Thu Trà, Bảo tàng CAND>