Khung xe đạp đôi của Tiểu đội AT sử dụng tạo nguồn điện chạy máy thông tin liên lạc phục vụ đồng chí Phạm Văn Đồng

Ngày 19/12/1946, Hà Nội nổ tiếng súng đầu tiên mở màn cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Thời gian này, cùng với các cơ quan đầu não của Đảng và Nhà nước, Nha Công an Trung ương cũng chuyển lên căn cứ chiến khu kháng chiến. Tại chiến khu, Nha Công an Trung ương chỉ đạo triển khai công tác bảo vệ an toàn khu căn cứ, bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo, các cơ quan đầu não của Đảng và Nhà nước trong suốt thời kỳ kháng chiến.

Tiểu đội AD và AT được thành lập từ khoảng giữa năm 1950 tại chiến khu Việt Bắc. Tiểu đội AD có nhiệm vụ bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh; Tiểu đội AT có nhiệm vụ bảo vệ các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng. Do tình hình chiến tranh nên việc trang bị vũ khí, phương tiện thông tin vô cùng thiếu thốn. Những máy móc, phương tiện trang bị cho các đồng chí trong cơ quan Đảng và Chính phủ, phục vụ công tác lãnh đạo chỉ đạo cũng rất thô sơ.

Trong khi đó, yêu cầu công tác đảm bảo thông tin kịp thời là nhiệm vụ cần kíp, không thể để chậm muộn. Thời gian này, lực lượng Công an nhân dân vừa chăm lo ổn định tổ chức, xây dựng, phát triển lực lượng, vừa chủ động tìm tòi, nghiên cứu tận dụng những phương tiện thô sơ chế tạo các phương tiện tiện ích phục vụ công tác, tuy vậy, công tác truyền tin chủ yếu do cán bộ liên lạc chạy bộ hoặc dùng ngựa. Một trong những nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng bậc nhất là yêu cầu về báo cáo, truyền đạt thông tin của Đảng, Chính phủ liên quan đến toàn bộ cuộc kháng chiến.

Khung xe đạp đôi Tiếu đội AT sử dụng tạo nguồn điện chạy máy thông tin liên lạc phục vụ đồng chí Phạm Văn Đồng tại căn cứ

Trước tình hình đó, Tiểu đội AT đã sáng tạo khung xe đạp đôi để tạo nguồn điện chạy máy thông tin liên lạc. Thiết bị được chế tạo bằng cách ghép khung xe đạp cho hai người cùng đạp, kết nối với một máy phát điện nhỏ. Khi hai người đạp xe, chuyến động quay của bánh xe và trục bàn đạp được truyền tới máy phát điện đế tạo ra dòng điện. Máy thu tin tức phục vụ đồng chí Phạm Văn Đồng được chạy bằng nguồn điện do cán bộ, chiến sĩ Tiểu đội AT đạp khung xe đạp đôi. Sáng kiến của Tiếu đội AT đã góp phần đảm bảo yêu cầu nhiệm vụ thông tin hai chiều liên quan đến mọi mặt của cuộc kháng chiến, đáp ứng và phục vụ kịp thời công tác bảo vệ trực tiếp an toàn Chủ tịch Hồ Chí Minh và đồng chí Phạm Văn Đồng trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

<Thiếu tá Nguyễn Bích Vân, Bảo tàng CAND>